Dziś wiemy, że właściwe żywienie dzieci — począwszy od ich życia
płodowego poprzez okres noworodkowy, niemowlęcy i dalsze okresy
życia — warunkuje optymalny, prawidłowy, osobniczy rozwój dziecka,
taki, jaki został mu zakodowany przez naturę.
Dzięki właściwemu żywieniu dziecko zdrowe osiąga genetycznie uwarunkowany poziom wzrostu, poziom inteligencji, łatwość przystosowy
wania się do warunków życia i kreowania ich w miarę potrzeby.
Stale sprawdzana i uzupełniana w wyniku badań naukowych wiedza
o żywieniu dzieci pozwala wnioskować, że żywienie dzieci — od uro
dzenia oparte na naukowych podstawach — może zapobiegać wystąpieniu niektórych chorób, tzw. cywilizacyjnych, lub warunkować ich
łagodniejszy przebieg.
Wyniki stale prowadzonych badań naukowych w zakresie żywienia
człowieka wskazują również, że niektóre powszechnie spożywane produkty, jak tłuszcze zwierzęce, mleko, cukier, czy sól kuchenna, zjadane
nieświadomie w nadmiarze, mogą być przyczyną wczesnego wystąpienia
takich chorób, jak miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, a nawet choroba
nowotworowa. Rak żołądka np. występuje częściej u ludzi przez wiele
lat nadużywających soli dla poprawy smaku potraw.
Nieracjonalne żywienie prowadzi do stanów niedoborowych, wykrywanych często dopiero specjalnymi badaniami. Dziecko natomiast,
w wyniku tych ukrytych niedoborów, jest smutne, nierzadko agresywne, wykazuje trudności w nauczaniu. Wytwarza się stan obniżonej
odporności, zwiększa się zachorowalność na choroby infekcyjne.
Badania ostatnich lat udowodniły, że właściwe żywienie dzieci ma
niewątpliwy związek ze zdrowiem w życiu dorosłym. Jednocześnie wy
niki tych badań umożliwiły określenie szczególnych potrzeb żywienio
wych młodszych dzieci, co pozwala osiągnąć optymalny wzrost i rozwój, a także zapobiec niektórym chorobom wieku dojrzałego.
Szczególne znaczenie w państwach uprzemysłowionych ma uświada
mianie o istnieniu niewielkich stanów niedoborów żywieniowych, które
mogą niekorzystnie kształtować rozwój całej populacji dzieci i młodzie
ży, a do których można nie dopuścić stosując prawidłowe żywienie.
Podstawową zasadą prawidłowego żywienia jest przestrzeganie zaleceń
dziennego spożycia. Co kilka lat przeprowadza się badania naukowe
w specjalistycznych ośrodkach, aby potwierdzić ich słuszność. Ostatnie,
dzienne zalecenia spożycia (RDA) składników pokarmowych pochodzą
z 1989 roku; opracowano je, podobnie jak poprzednie z 1980 r., w USA.
Zalecane dzienne spożycie składników pokarmowych (odżywczych)
jest to ilość składników odżywczych pokrywająca potrzeby żywieniowe
prawie wszystkich zdrowych dzieci i młodzieży. Bardzo rzadko dla
niektórych dzieci zalecane ilości są zbyt duże lub za małe. Dlatego
należy je uważać za orientacyjne odniesienie w stosunku do własnego
dziecka, jeśli kontrola wzrostu i wagi ciała wskazuje na niezgodność
przestrzegania zaleceń z osiągniętymi miernikami rozwoju. Oczywiście
może to ocenić lekarz.
Każdy kraj, również i Polska, ma własne, opracowane w kraju zalecenia spożycia składników odżywczych. W Polsce w 1995 r. dokonano
nowelizacji zaleceń spożycia energii i składników pokarmowych dla
dzieci i młodzieży; są one podobne do stosowanych w USA. Dlatego
często, powołując się na zalecenia spożycia, korzysta się z RDA, który
mi posługują się obecnie w świecie pediatrzy i żywieniowcy. Naprzemiennie posługujemy się w książce pojęciem fizjologicznych norm spożycia, co odpowiadać może pojęciu dziennych zaleceń spożycia. Pojęcie
zapotrzebowania na energię i składniki pokarmowe, choć samo w sobie
jest pojęciem precyzyjnym, praktycznie, w odniesieniu do dzieci, zostało
w przybliżeniu wyliczone dla dzieci karmionych piersią z ilości składników pokarmowych zawartych w mleku ludzkim wypijanym przez
optymalnie rozwijające się niemowlę. Inne metody wyliczania zapotrzebowania na składniki pokarmowe ze względów etycznych nie mogą
być zastosowane u dzieci. Dlatego informacje o nich należy traktować
w przybliżeniu i nierzadko utożsamiać z pojęciem dziennych zaleceń
spożycia.
Przedstawiając we wstępie te wyjaśnienia dotyczące założeń i pojęć
stosowanych w treści książki, konsekwentnie omówiono w niej w pewnych granicach zasady żywienia dzieci zdrowych, w zależności od wieku
i stopnia oraz dynamiki rozwoju, rozpoczynając od zaleceń żywienia
kobiet w okresie ciąży i laktacji. Praktyczna realizacja tych zaleceń
znajduje wyraz w zbiorze przepisów potraw i jadłospisów.
Poszerzają treść książki rozdziały o właściwościach zapobiegawczych,
a nawet leczniczych niektórych sposobów prawidłowego żywienia dzieci.
29.01.2011. 16:05