Próchnica zębów
Do próchnicy zębów doprowadzają fermentujące węglowodany, które
w czasie jedzenia pozostają między dziąsłem a szyjką zęba. Do tych
łatwo fermentujących węglowodanów należą dwucukry, jak sacharoza,
maltoza czy laktoza, a także jednocukry, jak glukoza i fruktoza. Źród
łem ich — jak wiadomo — są słodycze, a także miód i suszone owoce:
figi, rodzynki, gruszki i daktyle. Nie tyle szkodzi ilość cukru i spożywa
nych słodyczy, ile częstość ich spożywania, ponieważ ich fermentacja
powoduje zakwaszenie środowiska w jamie ustnej i podtrzymuje trwa
nie bakteryjnych płytek, które stale znajdują się na szkliwie zębów i nie
usuwane powodują rozpad (próchnicę) zębów. Znaczenie ma również
konsystencja tych słodyczy. Najniebezpieczniejsze są te, które przylegają, a nawet przyklejają się do powierzchni zęba, a więc i płytki bak
teryjnej i na niej fermentują. Bezpieczniejsze są więc słodkie płyny,
które połykane opuszczają jamę ustną, a także węglowodany złożone,
które tylko w części rozkładane są przez amylazę (enzym trawienny
śliny) do cukrów prostszych. Skrajnym przykładem wpływu przedłużonego działania cukru na zęby jest próchnica zębów dzieci pijących
długo (od 3—4 roku życia) z butelki słodkie mleko lub inne słodkie
płyny przed spaniem. Doprowadza to do gwałtownej i rozległej próch
nicy (rozpadu górnych zębów przednich i tylnych). Jeżeli dziecko trudno odzwyczaja się od ssania płynów z butelki, należy podawać w niej
dziecku przed spaniem przegotowanÄ… wodÄ™.
Pożywieniem o małych właściwościach wywoływania próchnicy są
produkty zawierające białko, niewiele tłuszczu, mało fermentujących
węglowodanów, bogate w wapń i fosfor oraz wymagające żucia. Żucie
powoduje wydzielanie śliny, która neutralizuje odczyn kwaśny pożywienia znajdującego się w jamie ustnej, i nieprzyleganie jego części do
płytek. Pewne rodzaje serów twardych mają właściwości przeciwpróch
nicze. Należy do nich cheddar i ser szwajcarski. Szczególne właściwości
przeciwpróchnicze mają mięso i orzechy, bogate w białko i fosforany.
Posiłki zawierające wyżej wymienione składniki spożywcze mają więc
właściwości mało próchniczogennej diety.
Powszechnie wiadomo, że składnikiem zalecanym dla celów zapobiegania próchnicy jest fluor. W warunkach naturalnych jest on wykorzystywany z wody zawierającej fluor. W rejonach kraju, gdzie w wodzie
nie ma fluoru, ewentualnie znajdujemy go w niej w bardzo małym
stężeniu, stosuje się fluor doustnie z preparatów farmaceutycznych lub
w pastach do zębów i płynach do płukania jamy ustnej. Jeśli chodzi
o stosowanie fluoru doustnie, to zdania są podzielone, stąd z całą
odpowiedzialnością, ze względu na nieznane jego działanie, poza zapo
bieganiem próchnicy, polecać go nie można. Ostatnio zaleca się dietę
nie zawierającą składników próchnicogennych albo odpowiedni sposób
ich spożywania, o ile zawarte są w diecie (patrz wyżej) i przynajmniej
3 krotne w ciągu dnia mycie zębów po każdym głównym posiłku.
29.01.2011. 19:11