¯ywienie Dzieci

Co rodzice powinni wiedzieć o przystosowaniu mleka krowiego do żywienia niemowląt

Powszechnie wiadomo, że mleko krowie jest mlekiem zastępującym mleko matki dzieciom, które nie są karmione piersią. W poprzednich rozdziałach przedstawiono różnice chemiczne w składzie mleka kobiecego i krowiego. Są one tak znaczne, że w żadnych warunkach nie udaje się zmienić składu mleka krowiego tak dalece, aby uzyskać mleko identyczne do mleka kobiecego. Próby takie podejmowano od dawna. Najstarszym i najprostszym sposobem jest rozcieńczenie mleka krowiego w stosunku 1 część wody na 2 części mleka. Była to pierwsza modyfikacja w kierunku upodobnienia mleka krowie go do kobiecego, możliwa do przeprowadzenia w warunkach domowych i czyniąca mleko krowie względnie bezpiecznym środkiem spożywczym w sztucznym żywieniu niemowląt. Postęp w dziedzinie technologii dał możliwość doskonalszego upodobnienia mleka krowiego do składu chemicznego mleka kobiecego. Uzyskuje się to w wyniku: zmniejszenia zawartości składników mineralnych, zmniejszenia ilości z ewentualną zmianą jakości białka, zmiany jakości tłuszczu, zwiększenia ilości laktozy, ewentualnego dodatku innych węglowodanów, dodatku żelaza i niektórych witamin czy niektórych deficytowych składników mineralnych. Wprowadzenie wszystkich wymienionych zmian w mleku krowim, przy zachowaniu stosunków ilościowych występujących między poszczególnymi składnikami (jak w mleku kobiecym), dało w następstwie dobrze tolerowane przez większość niemowląt mleko modyfikowane, upodobnione składem chemicznym do mleka kobiecego. Zmniejszenie zawartości składników mineralnych można uzyskać przez odmineralizowanie serwatki, która jest dodawana dla osiągnięcia zmian w składzie białka (zwiększenie ilości białek serwatkowych), albo przez proste rozcieńczenie mleka. Zmiany w jakości tłuszczu uzyskuje się przez częściową wymianę tłuszczu mleka krowiego na olej lub mieszaninę olejów roślinnych, lub — co nie jest uważane za korzystne dla dziecka — przez zastąpienie całej ilości tłuszczu mleka krowiego mieszaniną olejów roślin nych. Obecnie uważa się, że wymianie na olej lub oleje roślinne powin no ulec nie więcej niż 20—30% tłuszczu mleka krowiego. Aby zwiększyć ilość węglowodanów, stosuje się dodatek laktozy, która aczkolwiek jest różna jakościowo od obecnej w mleku kobiecym, ale uważa się, że jest korzystniejsza dla niemowlęcia niż zwykły cukier (sacharoza). Często też dodawane są do mleka w różnych, na ogół niewielkich ilościach, inne węglowodany, jak np. skrobia, malto dekstryny, kleiki z różnego rodzaju mąki (na ogół bezglutenowej) i cukier. Niewielki dodatek tych węglowodanów stosowany jest w celu zmniejszenia osmolarności mleka, większy dla podniesienia wartości energety cznej mieszanki mlecznej. Ten drugi sposób stosuje się przy produkcji przetworów dla starszych niemowląt, a powstały produkt nazywa się nie mlekiem modyfikowanym, a mieszanką mleczną.

Polskie rodzaje mleka modyfikowanego

W Polsce mleko modyfikowane otrzymuje się stosując technologię mieszania poszczególnych składników mleka w stanie suchym, bądź wprowadzając zmiany w mleku płynnym. Mleko produkowane wg pierwszej technologii jest mlekiem modyfikowanym o nazwie Bebiko: mleko modyfikowane Bebiko 1 — o następujących składnikach: mleko w proszku, odmineralizowana serwatka, olej sojowy, laktoza i witaminy A, D, B, C, E i sole mineralne. mleko Bebiko 2, zawierające: mleko w proszku, olej sojowy, laktozę, witaminy i sole mineralne, jak wyżej. mieszanka mleczna Bebiko 2R lub 2GR, w skład której wchodzi mleko w proszku, olej sojowy i laktoza oraz kleik ryżowy (R) lub gryczano ryżowy (GR), witaminy jak wyżej oraz żelazo. Według drugiej technologii produkowane są: mleko modyfikowane Laktowit 1, o następującym składzie: mleko pełne, odmineralizowana serwatka, olej sojowy, laktoza i witaminy A, D, B, C, E oraz sole mineralne. mleko Laktowit 2 o mniejszym od poprzedniego mleka stopniu modyfikacji; w skład tego mleka wchodzi: mleko pełne, serwatka płynna, olej sojowy, laktoza i witaminy jak wyżej; Laktowit R i GR, czyli mieszanka mleczna przygotowana na podstawie mleka Laktowit 2 z dodatkiem kleiku ryżowego lub gryczano ryżowego i żelaza. Jeśli w żywieniu niemowląt stosujemy sproszkowane produkty mleczne, to należy ściśle przestrzegać warunków dotyczących sposobu przy gotowania (zawsze podane są na opakowaniu), oraz należy zwracać uwagę na jakość używanej wody. Najlepiej używać wody oligoceńskiej. W razie korzystania z wody ze studni zwykłej należy wykonać badania wody w najbliższej stacji sanitarno epidemiologicznej, aby otrzymać potwierdzenie przydatności jej do picia. Stosowanie w żywieniu niemowląt mleka modyfikowanego jest korzystniejsze niż stosowanie zwykłego rozcieńczonego mleka w proszku. Żaden z tych rodzajów mleka nie jest w stanie zastąpić mleka matki. Należy zwrócić uwagę na to, że do wszystkich rodzajów mleka modyfikowanego dodaje się witaminę D3, podawanie dodatkowe tej witaminy musi być uzgodnione z lekarzem pediatrą opiekującym się dzieckiem.

29.01.2011. 18:02