Co należy wiedzieć o rozwoju dziecka
Pojęcie rozwój dziecka, choć jest pojęciem bardzo szerokim, dotyczy
rozwoju fizycznego i umysłowego. Rozwój fizyczny ma bardziej uchwy
tny związek z żywieniem, jako czynnikiem zewnętrznym, środowiskowym, mogącym wpływać w sposób widoczny na jego przebieg i kształt,
dlatego należy zapoznać się z tym zagadnieniem. Stanowi ono nieodłączną część wiedzy o prawidłowym żywieniu dzieci. Żywienie dzieci
musi spełniać zmienne potrzeby rozwijającego się organizmu. Rozwój
nie przebiega w jednakowym tempie i rytmie. W życiu dziecka obserwuje się okresy przyspieszonego i zwolnionego wzrastania, ale nigdy
w rozwoju dziecka nie ma przerw. Najintensywniejszy okres wzrastania
występuje w życiu płodowym. Po urodzeniu w okresie noworodkowo
niemowlęcym (1 miesiąc życia) tempo przemian jest jeszcze bardzo
duże. Do końca pierwszego roku życia niemowlę potraja urodzeniową
wagę ciała i przyrasta ok. 25 cm. Jest to jeden z najintensywniejszych
okresów fizycznego rozwoju w życiu człowieka w ogóle.
W okresie poniemowlęcym, tj. w drugim i trzecim roku życia, tempo
przyrostów jest nieco wolniejsze, lecz jeszcze znacznie szybsze niż w na
stępnych okresach życia. Przeciętny roczny przyrost długości ciała
w tym okresie wynosi ok. 10 cm, a wagi ciała ok. 2,3 kg. Pod koniec
trzeciego roku życia dziecko osiąga ok. 55% wysokości i ok. 25% wagi
ciała właściwej dla człowieka dorosłego. Ten okres życia dziecka, ze
względu na jego dużą ruchliwość, związany jest z dużym zużyciem
energii. W wyniku tego obserwuje się mniejsze niż w pierwszym roku
życia odkładanie się tłuszczu pod skórą i związane z tym zwolnienie
przyrostu wagi ciała.
Okres od 1—3 roku życia to okres tzw. wczesnego dzieciństwa.
Czwarty rok życia do 7 roku życia to okres przedszkolny. Szybkość
procesów rozwojowych w tym okresie maleje. Przez 3 lata (tj. w 4,
5 i 6 roku życia) wysokość ciała zwiększa się o kilkanaście centymetrów, a waga ciała o 6—7 kg. Dopiero między 7 i 8 rokiem życia
obserwuje się intensywny przyrost wysokości ciała zwany „skokiem
wzrostowym szkolnym".
Waga ciała do 10 roku życia przyrasta o 2,3—2,7 kg rocznie. Przyrost ten zwiększa się w okresie przedpokwitaniowym — wcześniej
u dziewcząt, bo ok. 11 roku życia, później o 2 lata u chłopców.
U dziewczynek trwa do ok. 20 roku życia. Również u dziewcząt między
10 a 12 rokiem życia, a u chłopców między 12 a 14 rokiem życia
obserwuje się znaczny skok wzrostowy, po okresie wcześniejszym, kiedy
to przyrost roczny wzrostu wynosił ok. 5 cm.
Niemniej skok wzrostowy przed i pokwitaniowy stanowi ok. 15%
osiąganego wzrostu, podczas gdy w wadze ciała wynosi 50%. To młodzieńcze podwajanie wagi ciała wymaga uwzględnienia w odpowiednim
pokryciu potrzeb żywieniowych.
Istnieją trzy swoiste cechy charakteryzujące rozwój w okresie młodzieńczym, wpływające bezpośrednio na potrzeby żywieniowe w tym
okresie życia:
podwajanie wagi ciała w czasie skoku wzrostowego (patrz wyżej),
zapotrzebowanie na białko i energię ściśle związane ze skokiem
wzrostowym i wyższe niż w którymkolwiek okresie życia.
w wyniku tych dużych potrzeb określonych intensywnością przemian wewnątrzustrojowych w okresie skoku wzrostowego każde ograniczenie w dostarczaniu odpowiedniej ilości energii może ten proces
zahamować w sposób nieodwracalny.
29.01.2011. 14:32