Przygotowywanie posiłków dziennych w zależności od pory roku
W zestawach planowanych posiłków dla dzieci w wieku przedszkolnym
należy zwrócić szczególną uwagę na podaż mleka i jego przetworów,
głównie serów twarogowych i podpuszczkowych — żółtych, oraz na
formę podania dzieciom tych produktów. Należy uwzględnić również
dużą rozmaitość innych produktów, w tym warzyw i owoców sezonowych, które powinno się szeroko wykorzystać w kuchni dziecka. Plano
wane zestawy potraw nie mogą być wyłącznie papkowate, suche, czy
zbyt gęste. Dziecko w wieku przedszkolnym ma zmniejszone w stosunku do okresu poniemowlęcego tempo rozwoju. W okresie 3—7 lat
rośnie ok. 25 cm i zwiększa wagę ciała o ok. 6 kg. Mimo to dieta
dziecka w tym wieku wymaga jak zawsze podaży pełnowartościowych
składników pokarmowych, głównie białka i wapnia. Źródłem pełno
wartościowego białka jest chude mięso oraz mleko i sery, które dostar
czają także wapnia. U dzieci w wieku przedszkolnym często obserwuję
niedobory tego pierwiastka. Dieta dziecka w tym okresie musi być
przemyślana, albowiem dzieci te tracą częściowo uzębienie mleczne
i trudno im jeść pokarmy stałe. Na przykład: lepiej zaplanować w jadłospisie owoce miękkie (truskawki, maliny, poziomki, banany, pomarańcze) niż twarde jabłka. Jeśli musimy podać jabłko, to umyte, obrane, pokrojone w drobne cząstki lub starte. Od wczesnego dzieciństwa
należy uczyć dzieci kultury jedzenia i higieny. Przygotowanych kanapek, ciast, ciastek, owoców nie należy kłaść bezpośrednio na stole, lecz
starannie na talerzyku lub serwetce. Brzegi talerzy nie powinny być
pozalewane zupą czy sosem. Zupę należy podawać dziecku w talerzu
głębokim, drugie danie na talerzu płytkim. Od drugiego roku życia
należy uczyć dzieci posługiwania się sztućcami, zarówno łyżką, jak
i widelcem (dzieci starsze), a także łyżeczką przy deserach.
W okresie wiosennym przy planowaniu jadłospisów należy uwzględniać przetwory owocowo warzywne (soki, przeciery, musy, kapustę
i ogórki kwaszone), warzywa korzeniowe, owoce (jabłka), bogaty asortyment mrożonek owocowo warzywnych, czy nowalijki (szczypiorek,
zieloną pietruszkę, rzodkiewki, sałatę). Te ostatnie są niestety bardzo
drogie, ale przy odrobinie chęci łatwo je we własnym zakresie wyhodować, np. w doniczkach czy w pojemnikach z ziemią. W okresie wiosen
nym obiady powinny być wzbogacone w witaminę C surówkami i do datkiem do potraw zieleniny (posiekanej drobno zielonej pietruszki,
zielonego koperku, szczypiorku).
Okres lata to jedna z najbardziej bogatych w warzywa i owoce pór roku. Duża różnorodność warzyw i owoców umożliwia łatwe przygotowanie smacznych i zdrowych potraw, szczególnie lubianych przez dzieci
ze względu na ich wartości smakowo kolorystyczne. Kolorowe surówki
ożywiają drugie dania, podobnie jak kompoty i desery przygotowane
z owoców o intensywnej barwie. Potrawy w tym okresie powinno
planować się z: pomidorów, kalafiora, kalarepy, zielonej sałaty, botwinki, kopru, młodej kapusty (dla dzieci starszych). Owoce miękkie,
takie jak porzeczki, truskawki, poziomki, maliny, jagody, bardzo urozmaicają posiłki. Owoce te można wykorzystać do przygotowania zup
owocowych, kompotów, koktajli mleczno owocowych, a przede wszystkim w formie deseru i na podwieczorek — świeże owoce z cukrem,
śmietanką itp. Zupy powinno planować się głównie jarzynowe i owoco
we czyste lub podprawiane zawiesiną z mąki i mleka lub śmietanki. Ze
względu na wyższą temperaturę otoczenia w tym okresie należy pamiętać, że dzieci muszą mieć zapewnioną podaż większej ilości płynu —
stąd konieczność planowania i przygotowania kompotów, napojów
owocowych, naparów ziołowych i różnych napojów chłodzących.
W okresie jesiennym, podobnie jak w miesiącach letnich, obok podstawowych produktów spożywczych na rynku znajduje się dużo warzyw i owoców świeżych. Są to wszelkie odmiany kapusty (włoska,
biała, czerwona, brukselka), które można łatwo wykorzystać w kuchni
domowej, a ponadto pomidory, papryka, pory, buraki, marchew, dynia —
bogate w karoten, oraz jabłka, gruszki i inne. Potrawy, które można
planować w tej porze roku — to różnego rodzaju zupy, gdzie składnikiem decydującym o jej smaku może być między innymi seler, zielony
groszek, pory, pomidory, buraki, a także drugie dania składające się
z potraw półmięsnych, np. łazanki z mięsem, nadziewane pomidory itp.
Okres zimowy wiąże się z większym wykorzystaniem w planowanych
zestawach potraw przetworów owocowo warzywnych, suszów, kon
serw, mrożonek. Zestawy śniadaniowe powinny być bardziej sycące
i rozgrzewające. Ze względu na mały asortyment warzyw i owoców
świeżych, z których można przygotowywać między innymi surówki,
należy jako dodatek do drugich dań wykorzystywać jarzyny gorące —
marchew, marchew z groszkiem, buraki zasmażane itp. Surówki, jakie
można zaplanować i bez specjalnych trudności przygotować w okresie
zimowym, to: surówka z kwaszonej kapusty, porów, kapusty czerwonej, marchwi i chrzanu.
29.01.2011. 18:49