Składniki mineralne
Potrzeby w zakresie składników mineralnych, tj. makroelementów, ta
kich jak wapń, fosfor, magnez, i mikroelementów (tj. pierwiastków
śladowych), jak żelazo, cynk i jod, są lepiej poznane niż innych, stąd
zalecenia dokładniejsze, umieszczone w różnych zestawieniach przede
wszystkim dotyczą tych wyżej wymienionych.
Wapń. Jak wiemy, potrzebny jest organizmowi, szczególnie rosnące
mu do wielu celów. 99% całej zawartości wapnia w ciele znajduje się
w kościach. Pozostała ilość służy zapewnieniu prawidłowej czynności
mięśni i nerwów obwodowych, zapewnieniu prawidłowej krzepliwości
krwi i czynności niektórych enzymów.
Praktycznie wzrost i rozrost kości i mięśni powoduje stałe duże
zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Ten fakt daje wyobrażenie o dużym zapotrzebowaniu w okresie intensywnego wzrostu, a także o możliwych różnicach indywidualnych (jak już wyjaśniano wyżej najinten
sywniejszy wzrost może przypadać z różnicą 2—4 lat). Dlatego zalece
nia co do wielkości spożycia też bywają różne. Na przykład ŚOZ zaleca
dzieciom i młodzieży 11—19 letniej 600—700 mg wapnia dziennie,
a zalecenia dla dzieci i młodzieży amerykańskiej wynoszą w tym prze
dziale wieku 1200 mg (RDA). W Polsce spożycie dzienne określa się
dla dzieci w wieku szkolnym na 800—1000 mg. Dzieci i młodzież
spożywając zalecane ilości mleka i serów całkowicie pokrywają zapotrzebowanie na wapń. Jak wiadomo, produkty te są najlepszymi źród
łami wapnia. Pokrywając zapotrzebowanie na wapń przez spożycie
odpowiedniej ilości mleka i produktów mlecznych, pokrywa się jedno
cześnie zapotrzebowanie na fosfor.
Żelazo. Osobne zagadnienie stanowi zapotrzebowanie na żelazo. Do
dziś nie ma ujednoliconych poglądów na ten temat. Codzienne spożycie
żelaza w diecie powinno pokryć straty w wydalanych stolcach, z moczem oraz ze złuszczającym się naskórkiem, a także potrzeby w krwiotworzeniu i wzrastaniu u dzieci i młodzieży. Dziewczęta dodatkowo
tracą żelazo z krwią w okresie menstruacji. Wyliczenie potrzeb musi
również uwzględniać wielkość wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego. To z kolei zależy od rodzaju soli żelaza, które są zawarte
w danym produkcie. Dlatego wyliczenie prawdziwej wielkości zapotrzebowania u dzieci i młodzieży ciągle jest trudne.
Przyjmuje się, że z uwzględnieniem wieku i płci dzienne zapotrzebo
wanie między 10 a 17 rokiem życia wynosi 10—18 mg.
Cynk.
Podobna sytuacja jest z cynkiem. Cynk bierze udział jako metaloenzym w bardzo wielu przemianach organizmu. Potrzebny jest
dla prawidłowego działania insuliny i tworzenia kwasów nukleinowych,
białek, w rozwoju narządów płciowych, zdrowieniu ran i in. Niedobórcynku może prowadzić do zahamowania wzrostu, dlatego jego zapotrzebowanie wzrasta u dzieci, które szybko rosną. Pełne pokrycie po
trzeb prawdopodobnie zapewniają diety zawierające odpowiednie ilości
mięsa i niektórych warzyw liściastych. Diety z przeważającą ilością
potraw z jarzyn i warzyw doprowadzajÄ… do niedoboru cynku. Dzienne
zapotrzebowanie wynosi ok. 10—15 mg.
29.01.2011. 18:57