Jak zapewnić prawidłowe odżywianie dziecku uczęszczającemu do przedszkola
Produkty przewidziane do spożycia w ciągu dnia należy tak rozdzielić,
żeby ich wartość kaloryczna rozkładała się odpowiednio w stosunku do
liczby posiłków podawanych w ciągu dnia.
Dzieci chodzące do przedszkola otrzymują teoretycznie 4—5 posiłków w ciągu dnia, tzn. I śniadanie w domu, II śniadanie, obiad
i podwieczorek w przedszkolu oraz kolację w domu. śniadanie, które dziecko otrzymuje po długiej przerwie nocnej,
powinno być posiłkiem o dużej wartości energetycznej i pełnowartoś
ciowym. Oprócz mleka w różnej postaci w skład śniadania powinien
wchodzić drugi produkt białkowy w postaci jaja, sera, wędliny lub ryby
oraz pieczywo z masłem i dodatek warzywno owocowy (rzodkiewka,
szczypiorek, pomidor, ogórek, sałata, różne owoce itp.).
II śniadanie powinno być posiłkiem małym, nie zaspokajającym
głodu, a raczej zaostrzającym łaknienie dziecka do obiadu. Dlatego
powinien składać się z małego kawałka chleba lub bułki (cienko po
smarowanych masłem) z wędliną, serem, rybą wędzoną itp. oraz dodat
ku owoców lub warzyw. Do picia należy podawać niezbyt słodkie
napoje.
Obiad powinien składać się z dwóch dań: pierwszego dania — zupy,
którą należy przygotowywać wykorzystując w pełni dostępne sezonowe
warzywa i owoce, oraz drugiego dania, którego podstawą powinna być
potrawa z produktów białkowych, np. z mięsa, podrobów, ryb, jaj,
sera, lub tzw. potrawa półmięsna złożona z mięsa i warzyw lub z mięsa
i kaszy czy mąki. Prawidłowo zaplanowany obiad powinien zawierać
dwie potrawy z warzyw, przy czym jedną w postaci surówki. Jeżeli
w skład obiadu wchodzi zupa z dużą ilością warzyw, to wtedy w skład
drugiego dania oprócz ziemniaków wchodzi już tylko jedna jarzyna.
Nie należy podawać ziemniaków dwa razy, np. do zupy i do drugiego
dania, tak samo nie należy również podawać dwa razy kaszy czy
makaronu i to nie tylko w daniu obiadowym, ale również w ciągu dnia.
Podwieczorek w przeciwieństwie do drugiego śniadania może składać się z potraw słodkich (kisiele, kremy, desery z kaszy manny lub
innej, kompoty i musy owocowe, ciastka biszkoptowe, drożdżowe, su
rowe owoce i inne).
Kolacja — odpowiednie posiłki na kolację stanowią potrawy z warzyw, kasz, mąki, łącznie z produktami białkowymi. W skład kolacji
powinna wchodzić przynajmniej jedna potrawa gotowana. Od czasu do
czasu na kolację można podawać zupy, zwłaszcza w te dni, gdy nie ma
zupy mlecznej na śniadanie. Nie podaje się na kolację dań zbyt tłus
tych, ciężko strawnych, a więc grochu, fasoli, grzybów, bigosu, jaj
smażonych na boczku itp.
Planując posiłki dla dzieci należy pamiętać o następujących zasadach:
W każdym posiłku powinien występować przynajmniej jeden pro
dukt białkowy. Produkty białkowe pochodzenia zwierzęcego powinny
być podawane równocześnie z produktami zawierającymi białko roślinne.
Aby zwiększyć wartości poszczególnych potraw, należy stosować
mleko, które — jako produkt bogaty w białko i składniki mineralne —
/większa w najtańszy sposób wartość odżywczą posiłków. Nie jest
prawdą, że łączenie mleka z owocami i wędlinami może być powodem
zaburzeń w trawieniu. Podawanie kawy zbożowej czy herbaty z mlekiem do pieczywa z wędliną, pastą mięsną jest wskazane i należy dzieci
do takich połączeń przyzwyczajać.
Nie należy podawać żadnych potraw zbyt często, ponieważ ot
wiera to drogę do żywienia jednostronnego. Urozmaicenie w przyrządzaniu potraw ma szczególne znaczenie wtedy, gdy z konieczności
niektóre z nich powtarzają się zbyt często. Należy również zestawiać
potrawy o różnej technice przyrządzania, tzn. obok gotowanych —
smażone, duszone, pieczone, ale nie należy łączyć w jednym posiłku
dwóch potraw smażonych. Nie powinno się również w jednym posiłku
łączyć kilku potraw kwaśnych, ale jedna potrawa kwaśna, orzeźwiająca
jest zawsze pożądana.
Wykorzystywać w sezonie wiosenno letnim dostępne warzywa
i owoce. (Za mało w żywieniu wykorzystuje się takie warzywa, jak:
dynia, kabaczki, papryka słodka, brokuły, bób, jarmuż).
Podawać potrawy tak przyprawione, aby miały swój właściwy,
przewidziany dla danej potrawy smak. Przyzwyczajać dzieci do potrawnowych. Poza przyprawami zielonymi można stosować czosnek,majeranek, kminek, chrzan, nie wyklucza się również małych ilości przy
praw korzennych, goździków, a nawet musztardy. W żadnym wypadku
nie można stosować jako przyprawy octu.
Przestrzegać należy godzin posiłków. Zachowanie przerw międzynimi jest ważne ze względów fizjologicznych i psychicznych, a również
wychowawczych, gdyż dziecko od najwcześniejszych lat musi przyzwy
czajać się do pewnego porządku i organizacji, jakiej musi podlegać
wraz z innymi.
Podając posiłki należy zwrócić uwagę na estetyczne nakrycie i sposób podania. Widok potrawy barwnej, apetycznej, starannie ułożonej
na ładnym talerzyku pobudza zainteresowanie dziecka i wzmaga wydzielanie soków trawiennych.
Przy porcjowaniu należy zwrócić uwagę, aby nie oblewać brzegów
talerzy, kubeczków. Pieczywo kroić cienko i tak smarować, aby dziecko
nie brudziło rąk. Nie należy na talerze nakładać zbyt dużych porcji,
aby nie przerażać dziecka ilością, jaką ma zjeść. Należy również zapewnić wygodną pozycję przy jedzeniu i stworzyć przyjemną, pogodną
atmosferÄ™.
Rodzice dziecka uczęszczającego do przedszkola powinni zainteresować się dziennym jadłospisem dziecka, żeby posiłki podawane w domu uzupełniały go o właściwe produkty, a nie podwajały już podane
w przedszkolu.
29.01.2011. 18:18