Zapobieganie niedożywieniu i stanom niedoborowym
Opisany w poprzednim rozdziale brak łaknienia spowodowany niewłaściwym postępowaniem z dzieckiem w czasie przyjmowania przez nie
pokarmów zdarza się często w wielu rodzinach. Jakże często zmusza się
dzieci do jedzenia tylko po to, by osiągnęły wagę ciała taką, jaką mają
niektórzy rówieśnicy lub ktoś z rodzeństwa. Utrwalenie niechęci do
jedzenia w wyniku niestosowania postępowania, które może temu za
pobiec, może doprowadzić do stanu niedożywienia. Na ogół dochodzi
do umiarkowanego niedożywienia, które niepokoi rodziców, a określanym przez lekarza jako niedobór wagi ciała w stosunku do wzrostu.
Tempo wzrastania na ogół się nie zmienia. Czasem nie obserwuje się
nawet wyraźnego zahamowania przyrostu wagi ciała. Natomiast u nie
których dzieci występują takie objawy jak: szybkie męczenie się, ewentualnie wrażenie stałego zmęczenia dziecka, a także zwiększona pobud
liwość, u innych nadruchliwość. To ostatnie sugeruje rodzicom, że
dziecko w istocie nie męczy się. Towarzyszą temu niechęć do jedzenia,
zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak pobolewanie
brzucha, a przy tym nierzadko zaparcie stolca. Zwiększa się wrażliwość
na zakażenia, szczególnie przewodu pokarmowego i dróg oddechowych. Powstaje błędne koło przyczyn i skutków. Zaburzenia łaknienia,
niedojadanie stwarzają stany niedoborowe w organizmie, to zwiększa
wrażliwość na infekcje, a infekcje pogarszają jeszcze stan braku łak
nienia itd. U dzieci nie wykazujących utraty wagi ciała stan ten spowo
dowany jest najczęściej niedoborami witamin i niektórych składników
mineralnych, do czego dochodzi w wyniku nieprawidłowego żywienia
jakościowego i ilościowego. Najczęściej występują niedobory witamin
A, C i witamin z grupy B, a także niedoborów żelaza, tj. niedokrwistość.
W takich przypadkach bardzo szybko należy sprawdzić odżywienie
dziecka pod względem jakościowym i ilościowym, porównując je z zale
ceniami żywieniowymi.
W przypadku przedłużającego się trwania stanu niedożywienia (zawsze należy się wtedy porozumieć z lekarzem) dziecko powinno otrzy
mywać dodatkowo multiwitaminę, ewentualnie pod kontrolą lekarza
preparaty soli żelaza. Jeżeli brak łaknienia jest problemem, posiłki
powinny być częstsze, w postaci małych, ale odżywczych (skoncentrowanych) porcji. Powinno się w tym czasie zmniejszyć nieco ilość
tłuszczu w diecie. Można dzieciom zezwalać na „pojadanie" między
posiłkami, o ile to nie odbiera dziecku apetytu na główny posiłek.
Niemniej między posiłkami dziecko nie powinno wypijać mleka lub jeść
cukierków. Te produkty mogą hamować wydzielanie soku żołądko
wego.
Bardzo korzystna jest sytuacja, gdy otoczenie zmienia nawyki żywieniowe, które są zupełnie inne niż zalecane. Ponadto należy dziecku
zapewnić spokój, miłą atmosferę, wcześnie kłaść je spać, a także zorganizować krótki odpoczynek przed głównymi posiłkami.
Jeżeli dziecko uczęszcza do przedszkola, należy dążyć do otrzymania dokładnych informacji, co i ile zjada dziecko z posiłków podawa
nych w przedszkolu. O ile całodzienna dieta, tj. to, co dziecko zjada,
nie pokrywa jego potrzeb energetycznych, należy starać się uzupełniać
braki, uzupełniając posiłki podawane w domu o produkty spożywcze
zalecane, a nie zjadane w przedszkolu. Należy pamiętać, że niektóre
dzieci zmuszone do rozstania siÄ™ na wiele godzin z matkÄ… reagujÄ…
odmawianiem zjadania posiłków lub zjadają je tylko w części. Może to
być jedyną przyczyną utrwalającego się stanu niedożywienia, czy powstawania stanów niedoboru. W tych przypadkach podstawowe znaczenie ma usunięcie przyczyny.
29.01.2011. 18:21